شاید مهمترین درس سال ۲۰۲۶ برای حل بحران مسکن این باشد که سیاستهای موفق مسکن دیگر بهصورت مستقل طراحی نمیشوند، بلکه ساخت مسکن بیش از گذشته، با مواردی همچون حملونقل عمومی، مراکز اشتغال، مدارس، خدمات درمانی، پارکها، سازگاری با تغییرات اقلیمی و زیرساختهای دیجیتال، مرتبط است.
به گزارش ایمنا، راهحلهای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۹ سازمان ملل در حوزه اسکان بشر بر این موضوع تأکید میکند که دسترسی به مسکن، زمین و خدمات پایه، زیربنای شهرهای فراگیر و پایدار است. این نهاد همچنین برنامهریزی مشارکتی و تأمین مالی نوآورانه را از اجزای ضروری سیاستهای مسکن آینده میداند.
بر این اساس، بحران مسکن را نمیتوان با یک سیاست واحد حل کرد. شهرهایی که در سال ۲۰۲۶ بیشترین پیشرفت را دارند، بهجای تکیه بر یک برنامه بزرگ ساختوساز، مجموعهای از راهکارهای مختلف را با یکدیگر ترکیب میکنند. نتایج آخرین پژوهشها نشان میدهند که سیاست مسکن در آینده بیش از گذشته، یکپارچه، پایدار و دادهمحور خواهد شد.
شهرهایی که بتوانند مقرونبهصرفه بودن، دسترسیپذیری، تابآوری اقلیمی و مشارکت جامعه محلی را با یکدیگر ترکیب کنند، احتمال دارد به الگوهای جهانی برای حل یکی از پیچیدهترین چالشهای شهری تبدیل شوند.
راهحلهای مسکن بر پایه جامعه محلی
بسیاری از شهرهایی که با رشد سریع جمعیت روبه رو هستند، مشکل کمبود مسکن دارند و این مشکل را نمیتوان تنها از طریق ساختوساز دولتی، حل کرد. نایروبی بیش از گذشته در حال بررسی تأمین مالی بر پایه جامعه محلی و مشارکت میان ساکنان و نهادهای شهری برای بهبود سکونتگاههای غیررسمی و افزایش دسترسی به مسکن مناسب است.
بهسازی بر پایه جامعه محلی، شامل مشارکت محلی در تصمیمگیری، افزایش امنیت مالکیت زمین، ارتقای کیفیت مسکن، بهبود خیابانها و بهبود آب و فاضلاب است. این پروژهها تلاش میکنند بهجای جابهجایی کامل جوامع، محلهها را در محل موجود، بهبود بخشند تا ساکنان بتوانند در کنار محل کار و شبکههای اجتماعی خود، باقی بمانند.
تغییر کاربری ساختمانها در سال ۲۰۲۶
یکی دیگر از روندهای مهم سال ۲۰۲۶، تغییر کاربری سازگار ساختمانها است. بسیاری از شهرها بهجای ساخت کامل محلههای جدید، در حال تبدیل ساختمانهای اداری قدیمی، ساختمانهای صنعتی، انبارها و تأسیسات عمومی به واحدهای مسکونی هستند. این رویکرد مزایای متعددی دارد که شامل سرعت بیشتر در ساخت، تأثیر زیستمحیطی کمتر، کاهش هزینههای زیرساختی، استفاده بهتر از زمینهای شهری و احیای مناطق کمرونق است.
این در حالی است که با تغییر الگوی کار و گسترش دورکاری، در بسیاری از شهرها تقاضا برای بعضی از ساختمانهای اداری کاهش یافته است. به همین دلیل، ساختمانهای تجاری کماستفاده بیش از گذشته، بهعنوان فرصتهایی برای تأمین مسکن، در نظر گرفته میشوند. برنامهریزان شهری اکنون ساختمانهای خالی را نه فقط یک مشکل، بلکه ظرفیتی برای ایجاد مسکن میدانند.
اولویت مسکنهای مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی
در سال ۲۰۲۶، تابآوری اقلیمی به بخش مهمی از سیاستگذاری مسکن تبدیل شده است. مسکن مقرونبهصرفه باید بتواند در برابر موجهای گرما، سیلابها و شرایط شدید جوی، از ساکنان محافظت کند، همچنین مسکن آینده باید مقرونبهصرفه بودن را با بهرهوری انرژی، تابآوری اقلیمی و دسترسی به خدمات ضروری، ترکیب کند.
به همین دلیل، بسیاری از پروژههای مسکونی جدید اکنون شامل عایقبندی بهتر، ساختوساز کممصرف، بامهای سبز، مدیریت آب باران، استفاده از انرژی خورشیدی، تهویه طبیعی و افزایش درختان شهری میشود. این ویژگیها میتوانند هزینه انرژی خانوادهها و خطرات اقلیمی بلندمدت را کاهش دهند.
فناوری به کمک بحران مسکن میآید
در عصر جدید شهرها از دادههای بهتر برای بهبود سیاستهای مسکن، استفاده میکنند. برنامهریزان شهری بهجای تکیه صرف بر اطلاعات سرشماری، بیش از گذشته تصاویر ماهوارهای، نقشههای دیجیتال، هوش مصنوعی و اطلاعات مربوط به بازرسی ساختمانها را با یکدیگر ترکیب میکنند تا محلههایی را که به سرمایهگذاری نیاز دارند، شناسایی کنند.
پژوهشهای جدید در سال ۲۰۲۶، روشهای بر پایه هوش مصنوعی را برای ارزیابی وضعیت ساختمانهای مسکونی، با ترکیب بازرسیهای بصری و اطلاعات مربوط به محلهها، توسعه دادهاند. چنین ابزارهایی میتوانند به شهرها کمک کنند منابع مربوط به نگهداری و نوسازی شهری را با دقت بیشتری اولویتبندی کنند، همچنین فناوریهای دیجیتال به دولتها کمک میکند کمبود مسکن، ساختمانهای خالی و میزان دسترسی به زمینهای قابل ساخت را دقیقتر بررسی کنند.
