بررسیها از روند رشد اجارهبهای مسکن طی ۱۴سال گذشته نشان میدهد، رفتار تورم اجاره در «شمال شهر»، «میانه شهر» و «پایین شهر»، کاملا متفاوت بوده؛ بیشترین رشداجارهها در منطقه یک بوده که ۵۶.۲برابر شده است.
به گزارش دنیای اقتصاد، بازار اجاره مسکن تهران طی ۱۴ سالگذشته، تحتتاثیر مستقیم تحولات کلان اقتصاد، کاهش مداوم استطاعت مالی خانوارها، نوسانات شدید شاخص قیمت مصرفکننده و بروز ریسکهای اقتصادی و غیراقتصادی، وارد یک مسیر کاملا متفاوت از دهههای قبل شدهاست.
شروع دهه ۹۰؛ اجارهبهای پایین و تثبیت نسبی
بر اساس تحقیقات در ابتدای دهه۹۰، میانگین اجارهبهای ماهانه واحدهای مسکونی در مناطق ۲۲گانه تهران بدون دریافت پول پیش، در حدود ۱۰هزارتومان به ازای هر مترمربع بود، اما از سال97 تا سال1400 مرتب جهش کرد. در این سال بازار شاهد بالاترین جهش سالانه اجارهبها در تهران بود و تورم اجاره به ۴۵درصد رسید، بهطوریکه متوسط اجارهبهای هر مترمربع زیربنای مسکونی در تهران به 85.7هزارتومان افزایشیافت.
ریشه جهشها؛ تورم و نوسان قیمت مسکن
ریشه این جهشها به سال۱۳۹۷ بازمیگردد که در آن مقطع، همزمان با تشدید ریسکهای غیراقتصادی در بازار مسکن، جهش ناگهانی قیمت مسکن و رشد سریع شاخص قیمت مصرفکننده، مسیر اجارهبها نیز تغییر کرد. از سال۱۳۹۹ به بعد، تورم اجاره بهطور پایدار وارد کانال بالای ۴۰درصد شد و در سال۱۴۰۰ با ثبت تورم ۴۵درصدی، به بالاترین سطح تاریخی خود رسید.
کاهش سرعت رشد اجارهبها از سال ۱۴۰۳
از سال۱۴۰۳ به بعد، از سرعت رشد اجارهبها به شکل محسوسی کاسته شد و تورم سالانه اجاره به محدوده ۲۰ تا ۳۰درصد رسید. بررسیها نشان میدهد عامل اصلی افزایش چشمگیر اجارهبها از سال97 به بعد، رشد مداوم شاخص قیمت مصرفکننده و «جهشهای مکرر قیمت مسکن» بودهاست؛ بهطوریکه طی بازه زمانی 14ساله، هزینه مصرف خانوارها ۳۵برابر شده، درحالیکه اجارهبهای کل ۵۰برابر افزایش یافتهاست.
بررسی برآیند ۱۴ساله بازار نشان میدهد؛ منطقه یک تهران بهعنوان نماینده بالاشهر، بیشترین میزان رشد اجارهبها را تجربهکرده و اجارهبها در این منطقه از سال۹۰ تاکنون 56.2برابر شدهاست.
نکته قابلتوجه در بررسی رشد منطقهای اجارهبها طی این ۱۴سال آن است که مناطق جنوبی تهران رشد بیشتری نسبت به مناطق میانی تجربه کردهاند؛ الگویی که نشان میدهد فشار تورمی اجاره، بهتدریج از مناطق میانی به مناطق جنوبی منتقل شدهاست.
ورود مستاجران با استطاعت بالاتر به مناطق جنوبی، موجب شد نرخ رشد اجاره در این مناطق از مناطق میانی پیشیبگیرد؛ سطحی که نشان میدهد جنوب شهر نیز دیگر حاشیه امن بازار اجاره برای دهکهای پایین نیست. اکنون فاصله جنوب با شمال بیشتر شده اما فاصله جنوب با متوسط شهر کمتر شدهاست.
